|
|
TOMOBİL
LASTİKLERİ KULLANMA REHBERİ:
Lastiğin Görevleri:
- Araç yükünü taşımak.
- Direksiyon ile verilen yönü
izlemek.
- Motordan gelen gücü
ileri/geri hareket olarak yansıtmak.
- Emniyetli bir şekilde hem
ıslak,hem de kuru zeminde aracı durdurmak.
- Amortisörlerde yardımcı
olarak sürüş keyfini artırmak.
Lastiğin Yapısal Özellikleri:
Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek
mukavemeti karşılamak üzere naylon,rayon,polyester
gibi elyaf esaslı kordlarla, çelik kordlar
bulunmaktadır. Topuk dayanımları ise çelik teller
yardımıyla sağlanır. Birbirinden farklı karakterdeki
bu elemanların birarada tutulması ve hizmet anında
zeminle temasın güvenle sağlanmasıyla, yanaklardaki
esneme kabiliyetinin verilmesi görevini lastik
karışımı üstlenir.Lastik karışımını doğal ve sentetik
kauçuklarla, ana dolgu olarak karbon karaları
oluşturur.Bunlara ilave olarak karbon karaları
oluşturur. Bunlara ilave olarak vulkanizasyon
elemanları bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi ve
homojenliği için kimyasal yağlar kullanılır.
Çapraz Katlı Lastikler:
Lastik teknolojisinin başlangıcında kullanılan ilk
gövde yapısıdır.Bu lastikleri gövdesini oluşturan
tekstil esaslı "kord" iplikleri birbiri üzerine,lastik
yönüne 35-40 derece açı yapacak şekilde çapraz olarak
yerleştirilmiştir.Bu yapı dioganal veya konvansiyonel
olarak da adlandırılır.Ölçü tanımında "-" veya "D"ile
belirtilir.
Radyal Lastikler:
Değişen ve gelişen otomotiv
sektörünün,gereksinimlerini karşılamak üzere
geliştirilen bir yapıdır.Bu lastiklerde gövde
yapısı,üstün özellikli rayon,naylon,polyester gibi
tekstil esaslı kordların lastiğin dönüş yönüne 90
derecelik açı yapacak şekilde yerleştirilmeleri sonucu
oluşan kuşaklarda,belirli açıda çelik kord kuşak
katlarının tatbik edilmesi sonucu oluşan yapıdır.Aynı
zamanda radyal yapı,sadece tekstil esaslı ve lastiğin
dönüş yönüne göre sıfır derece ve belli açıdaki
kordlardan oluşan kuşakların tatbik edilmesiylede
oluşabilir.Ölçü tanımında "R" harfi ile beliritilir.
Tubeless ve Tube-Type Lastikler:
Araçlarda yüke karşılık gelen tepki kuvvetini
karşılayan,lastiklerde jant arasına sıkıştırılan hava
basıncıdır.Lastikler sadece hava basıncının
sıkıştırıldığı kılıflardır.Sıkıştırılmış hava
basıncının tutulması,iç lastiklere veya dış
lastiklerin iç kısmına tatbik edilen ve sızdırmazlık
sağlayan liner tabaka yardımıyla sağlanır.İç lastikli
kullanılan dış lastiklere Tube-type,iç latiksiz
kullanılan dış lastiklere Tubeless lastik denir.
"Pirelli (P) 185/60 R 14 82 H P6000 Tubeless" ölçü
ifadesinde;
Pirelli Üretici firma
(P) Binek otomobil lastiği
P6000 Lastik desen kodu
185 Nominal kesit genişliği (mm)
60 Kesit oranı,seri(basıklık)
R Gövde yapısı (Radyal)
14 Jant çapı(inç)
82 Yük indeksi
H Hız sembolü
Tubeless İç lastiksiz
Hız sembolü,bir lastiğin yük indeksi ile belirtilen
azami yükte yapabileceği maksimum hızı ifade eden bir
kodlamadır.Hız sembolleri tablosunda ise harflerin
belirttiği maksimum hızlar verilmiştir.
Yük indeksi,bir lastiğin hız sembolü ile beliritilen
en yüksek hızda taşınabileceği azami yükü belirten bir
kodlamadır.Yük indeksleri tablosunda ,farklı yük
indekslerine tekabül eden,lastik başına taşınabilecek
azami yük miktarları kg. cinsinden verilmiştir.
Lastiğin Üretim Tarihi:
DOT XJ J3 XJJX 208 ifadesinde
DOT :Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada onay
sembolü
XJ:Lastiği üreten firma ve üretildiği fabrika
kodu
J3: Lastik ölçüsünü belirten kod
XJJX :Lastik belirten kod
208Üretim tarihi,lastiğin 1998'in 20.haftasında
üretildiğini göstermektedir.
Yara Tamiri:
Pratikte,tubeless otomobil lastiklerinin tamiri
değişik malzemelerin kullanıldığı iki farklı yöntemle
yapılır.Bunlar;herbiri için farklı tipte malzeme ve
teçhizat kullanılan,yara tamirinde en uygun ve tavsiye
edilen bir yöntem olan Mantar Yama (PRP) ile lastiğin
yara alan bölgesinin kuşingam adı verilen dolgu
maddesiyle doldurulup pişirilmesi ve içeriye get
konulması yöntemiyle yapılan Takviyeli Yara Tamiridir.
Harici bir darbe sonucu yara almış/delinmiş
lastiklerin incelenmesi,uygun alet ve ekipmanla
tamirinin yapılması,sadece bu işlemi yapan kişinin
sorumluluğundadır.
Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce
yapılmalıdır.
- Lastikteki delinme,tabanda
belirtilen bölgede ise mantar yama ile takviyesiz yara
tamiri yapılabilir.
- Lastik hız semboşü "H" (210
km/saat) ve altı ise delik çapı azami 6 mm. ve lastik
daha önce tamir edilmemiş ise tamir edilebilir.
- 240 km/saat ve üstü hız
sembollü lastiklerin tamir edilmesi sakıncalıdır.
- Liner tabakada çatlama ve
kesilme,kırılma ve aşırı deformasyon varsa,tamir
yapılmamalı ve lastik kesinlikle yenisiyle
değiştirilmelidir.
- Tamirde temizlik çok
önemlidir.Yara tamir malzemesi,sadece temiz yüzeye
yapışır.Yara bölgesinin içten dıştan konik bir zımpara
taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki serbest
kalan çelik kuşak tel uçlarının,elmas uçlu bir
matkapla alınması gerekir.Bu işlem iyi
yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları çalışma yaparak
paslanabilir ve yara tamir malzemesine hasar
vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.
- Tamir malzemesinin
kullanılacağı yerdeki kauçukla kesinlikle benzer
özellikler taşıması gerekir.Eğer kullanılan malzeme
kauçuk esaslı değilse esnemesi,gerilmesi ve lastik
bünyesinde oluşan ısıya tepki özelliği farklı
olacağından,ayrılma yapar.
- Yara tamirinin yüksek
sıcaklığa sahip ütülerle yapılması,lastikte istenmeyen
sorunlar çıkarır.Ütünün temas ettiği alandaki kauçuk
yeniden pişerek,orjinal özelliklerinde bir bölümünü
yitirir.Kuşaklarda açılmalar ve lastik tabanında şekil
bozuklukları oluşabilir.
- Hasarlı lastik janttan
çıkarılıp iç kısmı dikkatlice incelenmelidir.Çok kısa
süre de olsa,havasız lastik üzerinde yürüme,karkastaki
kordlara zarar verebilir.Liner'da (tubeless
lastiklerde olan ve hava sızdırmazlığı sağlayan
tabaka) çatlamalar olabilir.
Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir
edilmesi,ilerde soeun çıkarabileceğinden sakıncalıdır.
|
|
| |
|